Για ακόμη μία φορά η κυβέρνηση επιχειρεί να παρουσιάσει ως μέτρο προστασίας των δανειοληπτών μια ρύθμιση που, αν την εξετάσει κανείς πέρα από την επικοινωνιακή της περιγραφή, οδηγεί σε ένα απλό αποτέλεσμα: το ακίνητο χάνεται γρηγορότερα.
Με το άρθρο 998 §6 ΚΠολΔ, ο οφειλέτης που βρίσκεται ήδη αντιμέτωπος με κατάσχεση και πλειστηριασμό μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να ζητήσει από το δικαστήριο την πώληση του ακινήτου του σε συγκεκριμένο αγοραστή πριν από το «σφυρί». Μόνο που:
- η κατοικία δεν προστατεύεται – πωλείται.
- το τίμημα μπορεί να οριστεί ακόμη και στο 70% της τιμής πρώτης προσφοράς.
- δεν υπάρχει ανταγωνισμός πλειοδοτών όπως στον πλειστηριασμό.
- ο οφειλέτης καλείται να βρει αγοραστή ενώ βρίσκεται ήδη υπό την πίεση της αναγκαστικής εκτέλεσης.
- και, το σημαντικότερο, η πώληση του ακινήτου δεν σημαίνει ότι εξαλείφεται το υπόλοιπο χρέος.
Η πρώτη δικαστική εφαρμογή της διάταξης, η ΜΠρΑρτ 945/2026, δείχνει μάλιστα ότι το 70% δεν αποτελεί θεωρητικό όριο, αλλά μπορεί να αποτελέσει πραγματικό τίμημα πώλησης.
Αποφεύγουν το «σφυρί» – δεν σώζουν το σπίτι
Ο Σύλλογος Δανειοληπτών & Προστασίας Καταναλωτών Βορείου Ελλάδος καταγγέλλει την προσπάθεια εξίσωσης της αποφυγής του πλειστηριασμού με την προστασία της κατοικίας.
Ένας άνθρωπος που έχει ήδη φτάσει στην κατάσχεση δεν βρίσκεται σε κανονικές συνθήκες αγοράς. Βρίσκεται υπό οικονομική πίεση, με συγκεκριμένο χρονικό ορίζοντα και με τον κίνδυνο του πλειστηριασμού πάνω από το κεφάλι του.
Σε αυτές τις συνθήκες, η δυνατότητα πώλησης ακόμη και στο 70% της τιμής πρώτης προσφοράς μπορεί να μετατραπεί από «διευκόλυνση» σε μηχανισμό ταχύτερης ρευστοποίησης της περιουσίας του.
Tο χρέος παραμένει
Το τίμημα υποκαθίσταται στη θέση του πλειστηριάσματος. Αν δεν επαρκεί για την ικανοποίηση της απαίτησης (κάτι σχεδόν βέβαια), ο οφειλέτης μπορεί να έχει χάσει το ακίνητό του και να συνεχίζει να χρωστά. Επομένως, το ερώτημα του Συλλόγου είναι απλό:
Ποιο ακριβώς συμφέρον του δανειολήπτη προστατεύεται, όταν η βασική συνέπεια είναι να μετατραπεί το ακίνητό του σε ρευστό προς ικανοποίηση των πιστωτών;
Ο Σύλλογος ζητά άμεσα ουσιαστικές ασφαλιστικές δικλείδες για την πραγματική αξία των ακινήτων, για το κατώτατο όριο του 70%, για την προστασία ανθρώπων που πωλούν υπό συνθήκες ανάγκης και για την τύχη της υπολειπόμενης οφειλής.
Ο Χαράλαμπος Περβανάς, πρόεδρος του Συλλόγου Δανειοληπτών & Προστασίας Καταναλωτών Βορείου Ελλάδος, δήλωσε σχετικά:
«Δεν θα επιτρέψουμε να βαφτίζεται “προστασία της κατοικίας” η πώληση της κατοικίας του δανειολήπτη. Το ότι αντί για ηλεκτρονικό πλειστηριασμό μπορεί να προηγηθεί μια δικαστικά ελεγχόμενη πώληση, δεν σημαίνει ότι προστατεύθηκε ο άνθρωπος που χάνει το σπίτι του. Σημαίνει ότι έφτιαξαν μια ακόμη παγίδα για να τον οδηγήσουν να ρευστοποιηθεί η περιουσία του.
Δυστυχώς έχουμε εδώ και καιρό φτάσει στο σημείο κάθε κυβερνητική ανακοίνωση να κρύβει μια μεγάλη παγίδα για τον δανειολήπτη. Σχεδόν κάθε φορά που μας λένε ότι “προστατεύουν τον πολίτη” ανακαλύπτουμε ότι ακριβώς το ανάποδο ισχύει».